Terapi Yöntemi · Kanıta dayalı ekol

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), düşünce, duygu ve davranışlar arasındaki bağı temel alan; işlevsiz düşünce kalıplarını ve davranışları fark edip değiştirmeyi amaçlayan, etkinliği güçlü bilimsel kanıtlarla desteklenmiş, yapılandırılmış ve genellikle kısa-orta süreli bir psikoterapi yöntemidir.

Klinik Psikolog Harun Asan, bilişsel davranışçı terapiyi Atakum, Samsun'daki ofisinde yüz yüze ve Türkiye genelinde online (çevrimiçi) olarak uygular. BDT; "şu an"a ve somut hedeflere odaklanan, danışanın aktif katılımına dayanan iş birlikçi bir çalışmadır.

Bilişsel davranışçı terapi (BDT) nedir?

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), düşüncelerimizin duygularımızı ve davranışlarımızı doğrudan etkilediği fikrine dayanan, yapılandırılmış ve hedef odaklı bir konuşma terapisidir. Temelinde Aaron T. Beck'in bilişsel terapisi ile davranışçı terapinin ilkeleri birleşir. BDT, sorunun uzak geçmişteki köklerinden çok, kişinin şu anda yaşadığı zorlukları sürdüren güncel düşünce ve davranış kalıplarını ele alır ve bunları değiştirmeye yönelik somut beceriler kazandırır.

BDT nasıl çalışır?

BDT'de terapist ve danışan birlikte çalışarak, sıkıntı yaratan durumlardaki otomatik düşünceleri ve bunların altındaki bilişsel çarpıtmaları (felaketleştirme, ya hep ya hiç düşüncesi, zihin okuma gibi) fark eder. Ardından bu düşüncelerin gerçekçi olup olmadığı kanıtlarla sınanır ve daha işlevsel alternatiflerle değiştirilir. Davranış düzeyinde ise kaçınılan durumlara kademeli yaklaşma ve davranışsal deneyler kullanılır. Seans aralarında yapılan ev ödevleri (düşünce kayıtları, alıştırmalar) sürecin önemli bir parçasıdır; böylece kazanılan beceriler günlük hayata taşınır.

BDT'de hangi teknikler kullanılır?

Sık kullanılan teknikler arasında bilişsel yeniden yapılandırma (işlevsiz düşünceleri fark edip dengelemek), düşünce kayıtları, davranışsal aktivasyon (özellikle depresyonda etkinlikleri yeniden artırma), kademeli maruz bırakma (kaygı ve fobilerde korkulan duruma adım adım yaklaşma), gevşeme ve nefes çalışmaları, problem çözme becerileri ve seans dışı ev ödevleri yer alır. Hangi tekniğin kullanılacağı, danışanın sorununa ve hedeflerine göre belirlenir.

BDT hangi durumlarda kullanılır?

BDT geniş bir yelpazede uygulanır: depresyon, yaygın anksiyete (kaygı) bozukluğu, panik bozukluk, sosyal kaygı ve fobiler, obsesif kompulsif bozukluk (OKB), travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), uyku sorunları (uykusuzluk), stres ve öfke yönetimi ile sınav kaygısı gibi durumlar başlıca çalışma alanlarıdır. BDT'nin bu alanlardaki etkinliği güçlü kanıtlarla desteklenir ve Amerikan Psikoloji Birliği (APA) ile İngiltere NICE gibi kuruluşların tedavi kılavuzlarında önerilir. Her danışan için uygunluk ilk görüşmede ayrıca değerlendirilir.

BDT kaç seans sürer?

BDT genellikle kısa-orta süreli ve zaman sınırlı bir yöntemdir; birçok sorun için süreç çoğunlukla 8-20 seans aralığında planlanır. Seanslar haftada bir, yaklaşık 45-50 dakika yapılır. Süre; sorunun türüne, şiddetine ve hedeflere göre danışanla birlikte belirlenir; daha karmaşık tablolarda süreç uzayabilir.

BDT Samsun'da nasıl alınır?

Klinik Psikolog Harun Asan ile bilişsel davranışçı terapiye Atakum, Samsun'daki ofisinde yüz yüze ya da Türkiye'nin her yerinden online (çevrimiçi) görüşmeyle başlayabilirsiniz. Süreç bir ön görüşme ve değerlendirmeyle başlar; bu görüşmede şikayetler, hedefler ve çalışma planı birlikte ele alınır. BDT'nin yapılandırılmış doğası online görüşmeye oldukça uygundur. İletişim bölümünden randevu talebi oluşturabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

BDT ile psikodinamik/dinamik terapi arasındaki fark nedir?

BDT daha çok "şu an"a, güncel düşünce ve davranış kalıplarına odaklanır; yapılandırılmış, hedef odaklı ve genellikle kısa-orta sürelidir. Dinamik (psikodinamik) terapi ise belirtinin kaynağındaki geçmiş yaşantılara ve bilinçdışı çatışmalara yönelir. İkisi farklı ihtiyaçlara hitap eden, yerine göre birbirini tamamlayan yaklaşımlardır.

BDT bilimsel/kanıta dayalı mı?

Evet. BDT, dünyada en çok araştırılan ve etkinliği en güçlü kanıtlarla desteklenen psikoterapi yöntemlerinden biridir. Çok sayıda meta-analiz; depresyon, anksiyete bozuklukları, panik bozukluk, OKB ve travma sonrası stres bozukluğunda etkili olduğunu göstermiş, APA ve NICE gibi kuruluşların kılavuzlarında önerilmektedir.

BDT kaç seans sürer?

Çoğu durumda kısa-orta süreli bir süreçtir ve sıklıkla 8-20 seans aralığında planlanır. Kesin süre; konunun türüne, şiddetine ve hedeflere göre değişir ve ilk görüşmelerde birlikte belirlenir.

BDT'de ev ödevi var mı?

Evet. Seans aralarında yapılan düşünce kayıtları, gözlem ve alıştırmalar BDT'nin önemli bir parçasıdır. Becerilerin günlük hayatta uygulanması, sürecin kalıcı sonuç vermesine katkıda bulunur.

BDT online yapılabilir mi?

Evet. BDT'nin yapılandırılmış ve beceri temelli doğası online (çevrimiçi) görüşmeye çok uygundur; araştırmalar online BDT'nin birçok durumda yüz yüze terapiye yakın etkinlik gösterebildiğini bildirmektedir. Atakum, Samsun dışından gelen danışanlar için uygun bir seçenektir.

BDT herkes için uygun mudur?

BDT pek çok durumda etkili olsa da her tablo için tek başına yeterli olmayabilir; akut ağır depresyon, kriz veya acil durumlarda öncelikle psikiyatrik değerlendirme gerekebilir. Uygunluk her danışan için ilk görüşmede değerlendirilir ve gerektiğinde bütüncül bir planın parçası olarak kullanılır.

Bu sayfa yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi/psikolojik değerlendirmenin yerine geçmez. Acil durumlarda lütfen 112’yi arayın.